| |
|
|
ประวัติความเป็นมา บ้านหนองบัวบาน เป็นหมู่บ้านเก่าแก่ อพยพมาจากเวียงจันทร์ สมัยตอนปลายกรุงธนบุรี (อ้างอิงจากหลักฐานการสร้างวัดนิคม ปี พ.ศ. 2327) น่าจะเป็นกลุ่มเดียวกับพระยานรินทร์สงคราม (ทองคำ) โดยมาตั้งถิ่นฐานที่เมืองนารายณ์ ปัจจุบันคือ ตำบลจอหอ อำเภอเมือง จังหวัดนครราชสีมา และย้ายถิ่นฐานเรื่อยมาทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ จนมาถึงสระสี่เหลี่ยมซึ่งเป็นทำเลที่ตั้งที่เหมาะสม จึงตั้งถิ่นฐานอยู่ที่นั่นเรียกว่า "บ้านสี่มุม" ปัจจุบันคือ บ้านสระสี่เหลี่ยม ตำบลบ้านกอก อำเภอจัตุรัส จังหวัดชัยภูมิ ต่อมาได้ย้ายมาอยู่ทางทิศเหนือของเมืองสี่มุม คือ ที่บ้านหนองบัวใหญ่ บางส่วนได้อพยพขึ้นมาทางทิศเหนือเพื่อหาทำเลที่เหมาะสมกว่าคืออยู่ใกล้ระหว่างบึงละหานถึงแม่น้ำชี โดยแยกย้ายกันตั้งหมู่บ้านเล็กๆ ขึ้น เช่น โนนบ้านน้อย โนนบ้านอ้าง โนนกระเบื้อง กุดพญาคำ ห้วยนา หนองโสมง เป็นต้น
จากความที่เป็นหมู่บ้านเล็กๆ การป้องกันระวังภัยลำบาก การพัฒนาสาธารณูปโภคก็ยาก ผู้นำจึงปรึกษาและตกลงย้ายหมู่บ้านเข้ามารวมกันเป็นชุมชนขนาดใหญ่ ติดขัดปัญหาอยู่ที่การตั้งชื่อหมู่บ้าน ในที่สุดตกลงกันได้ว่าชื่อ "บ้านบักบาน" เพื่อเป็นอนุสรณ์ของช้างป่า ตัวหนึ่ง ซึ่งงาของมันมีลักษณะพิเศษ คือ บานออกจากงวงของมัน เมื่อก่อนบริเวณที่ตั้งหมู่บ้านเป็นป่าทึบ และเป็นที่อยู่ของช้างตัวนี้มาก่อน เมื่อคนมาตั้งชุมชนขึ้น ช้างจึงหนีเข้าป่าลึกไป อีกไม่นานมันกลับมายังถิ่นเดิมและล้มตายลงที่สระหนองบัวบาน (อยู่ทางทิศใต้ ข้างตลาดหนอง
บัวบานปัจจุบัน)
บ้านบักบาน คำว่า "บักบาน" เป็นคำไม่สุภาพ จึงเปลี่ยนเป็นบ้านหนองบัวบานกระทั่งทุกวันนี้ ผู้นำยุคก่อน เช่น หมื่นหาญ ขุนศรีพูน หลวงจำเริญ หลวงกระโจม และหมื่นบัวบานบริกร เป็นผู้นำหมู่บ้าน บ้านหนองบัวบานมีอาณาเขตกว้างใหญ่มาก มีอาณาเขตติดต่อ ถึงเมืองวิเชียรบุรี จังหวัดเพชรบูรณ์ หมื่นบัวบานบริกร
ท่านเป็นบุคคลที่มองการณ์ไกล ได้จับจองที่ดินไว้เป็นที่สาธารณะจำนวนมาก เช่น ที่ดินสาธารณะโคกระเหว ปัจจุบัน คือ อำเภอหนองบัวระเหว ที่สาธารณะลาดข้าวโจ้ ซึ่งปัจจุบันอยู่เขตตำบลส้มป่อย และที่สาธารณะเขตตำบลหนองบัวบาน ปัจจุบันเป็นที่ตั้งของสถานที่ราชการต่างๆ
ต้นตระกูลของชาวหนองบัวบานไม่ปรากฏแน่ชัด ต่อมาในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชการที่ 6 ทรงให้ตั้งนามสกุลขึ้นใช้ เพื่อเป็นเกียรติแก่วงศ์ตระกูลที่ใช้นามสกุลลงท้าย "บัวบาน" ให้เป็นต้นตระกูลของชาวบัวบาน เรียงตามลำดับตามพจนานุกรม คือ ครองบัวบาน ครอบบัวบาน คุ้มบัวบาน เคนบัวบาน ที่บัวบาน ยันบัวบาน เลิศบัวบาน เหล่าบัวบาน และสีบัวบาน เป็นต้น
ชื่อคุ้มประจำหมู่บ้าน
คุ้มหมู่บ้าน เป็นลักษณะการอยู่ร่วมกันในสายเครือญาติ มีการแบ่งหมู่บ้านออกเป็น คุ้มๆ เพื่อสะดวกในการพัฒนา และการจัดสรรงบประมาณ สมัยก่อนชื่อคุ้มมักจะเรียกตาม ลักษณะจุดอ่อนของคุ้ม เช่น คุ้มหนองขี้ (อยู่ในพื้นที่ลาดต่ำเวลาฝนตก มูลสัตว์ คน จะถูกชะมารวมกันที่คุ้มนี้) หรือชื่อคุ้มหมูแหมบ (มีลักษณะของยุ้งข้าวใต้ถุนเตี้ย) จะสร้างเป็นคอกหมู ทั้งเตี้ย ทั้งแออัด ทำให้สกปรก ปัจจุบันได้เปลี่ยนชื่อใหม่ตามความเหมาะสม ดังนี้
หนองบัวบาน หมู่ที่ 1 มีชื่อคุ้ม คือ คุ้มรุ่งอรุณ คุ้มรุ่งสว่างหนึ่ง คุ้มรุ่งสว่างสอง คุ้มแก่นบัวบาน
คุ้มมงคลชัย คุ้มกลางพัฒนา และคุ้มตลาด
หนองบัวบาน หมู่ที่ 2 มีชื่อคุ้ม คือ คุ้มประสานมิตร คุ้มวัดศรีประชานิมิต คุ้มโรงเรียนมัธยม คุ้มกลาง คุ้มใหญ่พัฒนา คุ้มนาหลุบ คุ้มตะวันลับฟ้า และคุ้มหนองหญ้าขาว
หนองบัวบาน หมู่ที่ 3 มีชื่อคุ้ม คือ คุ้มหลักสิบ คุ้มพระเจ้าคอกุด คุ้มโนนผุ คุ้มบุ่งหวาย คุ้มทรัพย์เย็น คุ้มพิชิตชัย
หนองบัวบาน หมู่ที่ 7 มีชื่อคุ้ม คือ คุ้มสามัคคีธรรม คุ้มตะวันออกเหนือ คุ้มหนองบัว คุ้มหัวหนองบัว และคุ้มวัดน้อย
หนองบัวบาน หมู่ที่ 8 มีชื่อคุ้ม คือ คุ้มตะวันลับฟ้า คุ้มโนนขี้เถ้า คุ้มตะวันรอน คุ้มโพนขี้เถ้า คุ้มเจริญสุข คุ้มโพธิ์ทอง คุ้มเกษตรสีทอง
หนองบัวบานหมู่ที่ 9 มีชื่อคุ้ม คือ คุ้มใต้วัด คุ้มใต้วัด 2 คุ้มหัวแยก 1 คุ้มสามเหลี่ยม คุ้มหลังศูนย์ คุ้มอนามัย และคุ้มเจ้าพ่อ
หนองบัวบานหมู่ที่ 10 มีชื่อคุ้ม คือ คุ้มตะวันสีทอง คุ้มนาน้อยพัฒนา คุ้มทรัพย์เจริญ คุ้มกลางพัฒนา คุ้มตะวันลับฟ้า
หนองบัวบานหมู่ที่ 11 มีชื่อคุ้ม คือ คุ้มทรัพย์เจริญ คุ้มทวีสุข คุ้มชัยมงคล คุ้มโนนสง่า คุ้มน้ำทิพย์ คุ้มเจริญผล คุ้มแหลมทอง คุ้มเจริญสุข คุ้มประสานมิตร คุ้มโนนแต้
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|